Dlaczego psy i koty tak mocno gubią sierść na wiosnę?

Zanim przejdziemy do rozwiązań, warto zrozumieć, dlaczego zwierzęta w ogóle linieją. Wymiana okrywy włosowej jest ściśle powiązana z tak zwanym fotoperiodem, czyli dobową długością dnia świetlnego, a także ze wzrostem temperatur otoczenia. Gdy dni stają się dłuższe, do mózgu zwierzęcia wysyłany jest sygnał hormonalny, który uruchamia zrzucanie podszerstka, gęstej, puchatej i blisko przylegającej do skóry warstwy izolacyjnej, która zimą skutecznie chroniła przed mrozem i wilgocią.

Na wiosnę ta warstwa staje się po prostu zbędnym, przegrzewającym balastem. To właśnie ten martwy podszerstek, a nie zewnętrzny, twardszy włos okrywowy, odpowiada za największy bałagan w naszych domach. U zwierząt niewychodzących (np. kotów stale przebywających w mieszkaniu) proces ten może być nieco zaburzony przez sztuczne oświetlenie i centralne ogrzewanie, co nierzadko skutkuje mniej intensywnym, ale za to uciążliwym, całorocznym gubieniem włosa. Z kolei u psów, które spędzają dużo czasu na zewnątrz i doświadczają realnych zmian temperatur, wiosna oznacza bardzo gwałtowne i masywne zrzucanie zimowej szaty.

 

Wiosenne linienie psa – jak przyspieszyć ten proces?

Psy różnią się między sobą typem okrywy włosowej, ale u większości ras podwójnie okrytych (np. owczarki niemieckie, husky syberyjskie, golden retrievery, labradory czy akity) wiosna to czas intensywnej pracy groomerskiej dla opiekuna. Jak sprawić, by proces ten minął szybciej i sprawniej?
 

Regularne wyczesywanie to podstawa

Nie ma lepszej metody na wiosenne linienie psa niż systematyczne i dokładne usuwanie martwego włosa. Codzienne, 10-15-minut  czesania odpowiednią szczotką jest o wiele skuteczniejsze i znacznie przyjemniejsze dla zwierzęcia niż rzadsze, kilkugodzinne szarpanie kołtunów. Regularne szczotkowanie nie tylko usuwa luźną sierść, ale również pobudza krążenie krwi w skórze i rozprowadza naturalne sebum, nadając nowej, letniej szacie zdrowy połysk i barierę ochronną.
 

Kąpiele ułatwiające usuwanie sierści

Często pomijanym, a niezwykle skutecznym sposobem na walkę z linieniem, jest mądrze przeprowadzona kąpiel. Użycie ciepłej wody i specjalistycznego, nawilżającego szamponu dla psów pozwala „otworzyć” pory skóry, co znacznie ułatwia uwolnienie martwego podszerstka. Po kąpieli i dokładnym osuszeniu psa ręcznikiem (a najlepiej specjalną suszarką groomerską, która silnym podmuchem dosłownie wydmuchuje resztki luźnego włosa), należy przeprowadzić wyczesywanie. Zdziwisz się, jak wielką "górę" sierści uda się wyciągnąć w trakcie jednego takiego zabiegu po kąpieli.

Kot gubi sierść na wiosnę – uwaga na zakłaczenie!

W przypadku kotów, wiosenne linienie to nie tylko kwestia czystości mieszkania i ubrań, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i zdrowia samego mruczka. Koty to niezwykle czyste zwierzęta, które poświęcają znaczną część swojej aktywności w ciągu dnia na drobiazgowe wylizywanie swojego futra.
 

Jak czesać kota, który tego nie lubi?

Koci język jest szorstki niczym papier ścierny i działa jak naturalna, bardzo skuteczna szczotka, zbierając wszystkie martwe włosy, które niestety następnie trafiają prosto do przewodu pokarmowego. O ile poza sezonem linienia kot radzi sobie z tym bez problemu, o tyle w okresie wiosennym ilość połykanej sierści drastycznie wzrasta. Dlatego manualna pomoc opiekuna jest niezbędna. Jeśli Twój kot nie znosi czesania, zacznij od bardzo krótkich sesji (nawet jedno-dwuminutowych) w momentach, gdy jest zrelaksowany i śpiący. Zawsze nagradzaj go ulubionym przysmakiem, a zamiast tradycyjnej, twardej szczotki, na początku spróbuj użyć silikonowej rękawicy, która imituje przyjemne głaskanie.

Pasty odkłaczające i trawa dla kota – dlaczego są tak ważne?

Nadmiar połykanej sierści w żołądku zbija się, tworząc twarde, zbite kule włosowe (tak zwane pilobezoary). Mogą one prowadzić do nawracających wymiotów, bolesnych zaparć, utraty apetytu, a w skrajnych przypadkach, do zagrażającej życiu niedrożności jelit, która wymaga interwencji chirurgicznej. Aby temu skutecznie zapobiec, wiosną warto regularnie podawać mruczkowi specjalne pasty odkłaczające. Zawierają one słód oraz cenne oleje ułatwiające poślizg połkniętego włosa w jelitach i jego wydalenie wraz z kałem. Dodatkowo, zapewnienie stałego dostępu do świeżej, bezpiecznej trawy dla kota (np. owsa) pomoże mu w naturalny sposób pozbyć się zalegającej w żołądku sierści poprzez wywołanie odruchu wymiotnego, co jest dla kotów mechanizmem całkowicie fizjologicznym.
 

Arsenał w walce z sierścią: Szczotka, zgrzebło czy furminator?

Nawet najszczersze chęci na nic się zdadzą, jeśli nie dobierzesz narzędzi odpowiednich do specyficznego typu sierści swojego pupila. Na rynku znajdziemy mnóstwo akcesoriów, a wybór tego właściwego często przyprawia o zawrót głowy. Zastanawiasz się, jaka szczotka dla kota będzie najlepsza, a co sprawdzi się u psa z grubą warstwą zimowego puchu? Dobrze dobrany sprzęt to połowa sukcesu w utrzymaniu czystości w domu. Oto krótki przegląd najpopularniejszych opcji:
 

• Furminator (trymer) – to prawdziwy pogromca luźnej sierści i świetny wybór dla psów oraz kotów o okrywie krótkiej lub średniej, ale posiadających gęsty podszerstek (np. mopsy, labradory czy brytyjskie koty krótkowłose). Furminator dla psa i kota chwyta i wyciąga wyłącznie martwy podszerstek, nie uszkadzając ani nie ucinając zdrowego włosa okrywowego. Jest niezwykle wydajny, ale należy używać go z wyczuciem. najlepiej 1-2 razy w tygodniu, aby nie podrażnić skóry zwierzęcia.
• Pudlówka (szczotka z cienkimi igłami) – sprawdza się idealnie przy sierści długiej, kręconej i półdługiej (np. u pudli, maltańczyków czy kotów rasy maine coon). Jej charakterystyczne, gęsto osadzone i lekko zagięte druciki doskonale rozczesują powierzchowne kołtuny, wybijają martwy włos, a przy tym świetnie wygładzają i napuszają szatę.
• Zgrzebło metalowe (z obrotowymi lub stałymi zębami) – to sprzęt do zadań specjalnych, dedykowany rasom o sierści gęstej, długiej i podwójnej (np. owczarki niemieckie, husky syberyjskie, samojedy). Długie zęby zgrzebła bez problemu docierają głęboko, aż do samej skóry, skutecznie rozbijając i wyciągając najgrubsze warstwy zrzucanej na wiosnę sierści.
• Rękawica silikonowa do czesania – doskonały, bezstresowy wybór dla zwierząt o krótkiej sierści, a także tych, które są bardzo wrażliwe na dotyk i na widok tradycyjnej szczotki uciekają pod łóżko. Czesanie taką rękawicą naśladuje naturalne, przyjemne głaskanie dłonią. Gumowe wypustki z łatwością zbierają luźny włos z wierzchu szaty, zapewniając przy okazji delikatny masaż, który poprawia ukrwienie skóry.

Dieta na lśniącą sierść – odżywienie od wewnątrz

O kondycję skóry i włosa można (i zdecydowanie należy!) dbać także od wewnątrz. To, co ląduje w misce Twojego zwierzaka, ma bezpośrednie przełożenie na to, jak szybko i intensywnie będzie przebiegać proces gubienia okrywy. W okresie wiosennym warto skonsultować z lekarzem weterynarii lub dyplomowanym zoodietetykiem wprowadzenie odpowiedniej, czasowej suplementacji.

Kluczowe znaczenie dla zdrowia skóry mają nienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6, których doskonałym i wysoko przyswajalnym źródłem jest naturalny olej z łososia lub kryla. Mają one silne działanie przeciwzapalne i odbudowują barierę ochronną naskórka. Niezwykle ważne są również witaminy z grupy B (a zwłaszcza biotyna), odpowiedni poziom cynku oraz wysokoprzyswajalne, dobrej jakości białko pochodzenia zwierzęcego, które stanowi główny budulec rosnącego włosa. Gdy organizm otrzymuje wszystkie niezbędne składniki odżywcze, czas zrzucania włosa staje się krótszy, a nowa okrywa odrasta silna, lśniąca i gładka w dotyku.
 

Kiedy gubienie sierści powinno niepokoić

Chociaż gubienie sierści na przedwiośniu i wiosną to rynkowy standard, czasem łatwo pomylić je z poważniejszymi problemami zdrowotnymi. Intensywne zrzucanie włosa nie zawsze jest wynikiem zmiany pór roku. Warto uważnie obserwować swojego zwierzaka na co dzień i interweniować, gdy tylko pojawią się nietypowe sygnały alarmowe. Należy niezwłocznie udać się na wizytę do kliniki weterynaryjnej, jeśli u swojego zwierzaka zauważysz następujące objawy:
 

• Miejscowe wyłysienia, mocno asymetryczne utraty włosa lub wręcz całkowicie nagie placki skóry (tzw. alopecja).
• Wyraźne zaczerwienienie skóry, obfity łupież, strupki, łuszczenie się naskórka lub ropne krostki.
• Silny, uporczywy świąd, prowadzący do tego, że zwierzę nieustannie się drapie, wylizuje łapy do krwi lub samoistnie wygryza sobie sierść.
• Sierść, która nie tylko wypada, ale jest na całej długości bardzo matowa, łamliwa, sucha i nieprzyjemnie szorstka w dotyku.
• Towarzysząca utracie sierści ogólna apatia, znaczny spadek lub brak apetytu, utrata masy ciała lub nagła, drastyczna zmiana zachowania zwierzaka.

Powyższe objawy mogą wskazywać na uciążliwe alergie (w tym bardzo powszechne wiosną alergie środowiskowe, np. na pylące rośliny), obecność groźnych pasożytów zewnętrznych (pchły, kleszcze, nużeńce, świerzbowce drążące), zakażenia o podłożu grzybiczym lub skomplikowane zaburzenia endokrynologiczne (jak chociażby niedoczynność tarczycy czy choroba Cushinga). W takich przypadkach samo regularne wyczesywanie nie rozwiąże problemu – konieczna jest profesjonalna diagnostyka medyczna i wdrożenie leczenia.


Wiosenne linienie psa i kota to okres, który nieuchronnie wymaga od nas nieco większego zaangażowania, dozy cierpliwości i znacznie częstszego używania domowego odkurzacza. Pamiętaj jednak, że systematyczne wyczesywanie, dobrze dobrane do rodzaju okrywy narzędzia, dbanie o prawidłowo zbilansowaną dietę oraz konsekwentne stosowanie past odkłaczających w przypadku kotów, znacząco ułatwią ten proces i pozwolą zminimalizować ilość fruwającej sierści. To nie musi być przykry obowiązek. Postaraj się traktować codzienne zabiegi pielęgnacyjne jak cenną okazję do zacieśniania silnej więzi ze swoim czworonożnym przyjacielem.