Owady karmowe są podstawą diety wielu zwierząt terraryjnych, ptaków i ryb drapieżnych. Zapewniają odpowiednią dawkę białka, tłuszczów i mikroelementów, a przy tym można je z powodzeniem hodować w domu. Wśród najpopularniejszych gatunków utrzymywanych przez hodowców znajdują się karaczany tureckie i argentyńskie, szarańcza wędrowna i pustynna oraz mącznik młynarek. Każdy z tych owadów ma inne wymagania środowiskowe i różni się tempem rozmnażania, dlatego dobrze jest poznać specyfikę ich hodowli.
Karaczany karmowe – hodowla karaczana tureckiego i dubii
Karaczany to owady karmowe, które są pożywne, łatwe w utrzymaniu i rozmnażają się w domowych warunkach bez większych problemów. W hodowlach najczęściej trzyma się karaczana tureckiego (Shelfordella lateralis) oraz karaczana argentyńskiego (Blaptica dubia), znanego także pod nazwą dubia. Oba gatunki różnią się wyglądem, zachowaniem i tempem rozwoju, dlatego warto znać ich specyfikę.
Karaczan turecki jest niewielki, bardzo ruchliwy i przez to chętnie zjadany przez większość owadożernych jaszczurek i innych egzotycznych zwierząt. Dorosłe mają około 2,5 cm długości, jasnobrązowe ubarwienie i nie potrafią wspinać się po gładkich ściankach, co zapobiega ucieczkom. Najlepiej rozwijają się w temperaturze 28–32°C, w pojemniku z dobrą wentylacją i odpowiednio dużą przestrzenią życiową. Samice karaczanów tureckich składają ooteki, z których po kilkunastu dniach wykluwają się młode. Stały dostęp do świeżych warzyw, owoców i pasz zbożowych sprawia, że owady rosną szybko i bez problemu rozmnażają się.
Karaczan argentyński (dubia) jest większy i masywniejszy, a samice dorastają nawet do 4,5 cm. Porusza się wolniej, więc ryzyko, że ucieknie z dobrze zabezpieczonej hodowli jest niewielkie. Dubia jest żyworodna, co oznacza, że nie składają one ootek w podłożu, a młode klują się wewnątrz organizmu matki. Dubia wymaga temperatury 26–30°C oraz umiarkowanej wilgotności. W jej diecie najlepiej sprawdzają się owoce, warzywa i płatki owsiane. Ze względu na wielkość i spokojny charakter często trafia do terrariów większych jaszczurek, płazów i ptaszników.
Przy obu gatunkach karaczanów trzeba dbać o czystość w pojemniku i regularnie usuwać resztki jedzenia. Stabilne warunki oraz stały dostęp do pokarmu gwarantują, że kolonia będzie rozwijała się w dobrym tempie, a owady karmowe zachowają wysoką wartość odżywczą.
Szarańcze karmowe – jak hodować szarańczę wędrowną i pustynną?
Szarańcze są cenione przez hodowców za wysoką wartość odżywczą i ruchliwość, która pobudza instynkt łowiecki u wielu gatunków zwierząt. W hodowlach najczęściej spotyka się dwa gatunki – szarańczę wędrowną (Locusta migratoria) oraz szarańczę pustynną (Schistocerca gregaria).
Szarańcza wędrowna dorasta do 5–8 cm długości, przy czym samice są zwykle większe od samców. Do hodowli potrzeba przestronnego pojemnika lub terrarium z dobrą wentylacją. Na dnie warto umieścić mieszankę włókna kokosowego z piaskiem lub torfem, w której samice będą składać ooteki. W ciągu dnia temperatura powinna wynosić 30–35 °C, a w miejscu do wygrzewania się może sięgać nawet 45–50 °C. Nocą wystarczy temperatura pokojowa. Wilgotność utrzymuje się na poziomie do 40%, z lekkim spryskiwaniem podłoża. W menu szarańczy powinny znaleźć się świeże liście traw, mniszka, kapusty pekińskiej, a także płatki owsiane, zboża, siano i sucha karma roślinna. Dodatek suchej karmy dla psów lub kotów pomaga ograniczyć kanibalizm w kolonii.
Szarańcza pustynna jest większa – dorosłe osobniki osiągają 7–9 cm długości. Podobnie jak u szarańczy wędrownej, w dzień temperatura powinna wynosić 30–35 °C, a w strefie wygrzewania 45–50 °C, z nocnym spadkiem do około 20–25 °C. Do rozrodu konieczny jest pojemnik z wilgotnym podłożem do składania jaj. Samice najlepiej utrzymywać w przewadze, w stosunku 3:1 do samców, co poprawia efektywność rozmnażania. Dieta obejmuje świeże trawy, zioła, warzywa (marchew, kapusta, liście mniszka), owoce oraz płatki zbożowe, otręby i suchą karmę roślinną.
W obu przypadkach do udanej hodowli najważniejsze jest zapewnienie dobrej wentylacji, odpowiedniej temperatury, suchego środowiska i stałego dostępu do świeżej roślinności. Przy takich warunkach szarańcze rozwijają się szybko, a populacja pozostaje liczna i zdrowa.
Mącznik młynarek – hodowla w domu
Mącznik młynarek (Tenebrio molitor) to jeden z najprostszych w hodowli owadów karmowych. Larwy dostarczają dużo białka, są chętnie zjadane przez gady, ptaki, płazy i pająki. Cały cykl rozwojowy obejmuje jajo, larwę, poczwarkę i dorosłego chrząszcza.
Larwy osiągają długość 2–3 cm, są ruchliwe i wytrzymałe. W trakcie wzrostu wielokrotnie linieją. Poczwarki mają jasny, kremowy kolor i są nieruchome, a po kilku dniach przeobrażają się w dorosłe żuki. Dorosłe osobniki mają 1,5–2 cm długości, ciemnieją z wiekiem i nie latają.
Do hodowli wystarczy płaski pojemnik z tworzywa o wysokości około 10 cm. Ważna jest dobra wentylacja oraz drobne otwory, które uniemożliwią ucieczkę. Na dno wsypuje się warstwę otrębów lub płatków owsianych o grubości 10–20 cm, która pełni funkcję podłoża i jednocześnie pokarmu. Co pewien czas warto je przesiać, aby usunąć odchody i resztki.
Mącznik najlepiej rozwija się w temperaturze 25–35°C. W chłodniejszych warunkach tempo wzrostu spada, co można wykorzystać, jeśli chce się dłużej utrzymać larwy przed przepoczwarczeniem. Wodę dostarczamy w formie świeżych warzyw i owoców – sprawdzają się np. marchew, jabłko czy ogórek.
Samice składają nawet do 500 jaj, a młode larwy zaczynają jeść od razu po wykluciu. Aby zwiększyć przeżywalność, poczwarki dobrze jest przenosić do osobnego pojemnika, dzięki czemu dorosłe i larwy ich nie uszkodzą.
W diecie larw oprócz produktów zbożowych warto uwzględnić świeże warzywa i owoce bez dużej zawartości kwasów, a także źródło białka w postaci np. suchej karmy dla zwierząt. Przy odpowiednich warunkach hodowla jest prosta, a mącznik może być stałym, tanim źródłem wartościowego pokarmu.
